Ảnh hưởng của văn hóa Kinh, Hán tới thi pháp lời thơ nghệ thuật của dân ca trữ tình sinh hoạt Tày
Influence of Kinh – Han culture on prosody of lyrical folk songs of Tay people
Hà Xuân Hương
Tóm tắt
Do quá trình giao lưu văn hóa Kinh, Hán, Tày, văn hóa Kinh, Hán có tác động lớn tới thi pháp lời thơ nghệ thuật của dân ca trữ tình sinh hoạt Tày trên ba phương diện: Ngôn ngữ, điển tích, thể thơ. Đó là sự đan xen của ngôn ngữ Tày với ngôn ngữ Việt, phần nhiều là từ Hán – Việt trong lời thơ nghệ thuật. Từ đó dẫn đến việc sử dụng nhiều các điển tích có nguồn gốc Hán tộc và Việt tộc. Thể thơ chủ đạo trong dân ca trữ tình sinh hoạt Tày là thể thất ngôn với hai kiểu là thất thất lưu thủy và thất ngôn tứ tuyệt. Những đặc điểm này khiến cho dân ca trữ tình sinh hoạt Tày mang tính bác học, trí tuệ, gần gũi hơn với văn học thành văn của người Kinh, Hán. Tuy thế, trong quá trình tiếp thu, người Tày đã biến cải phần nào những yếu tố ảnh hưởng cho phù hợp với đặc điểm tâm lí tộc người. Điều đó khiến cho phần lời của dân ca trữ tình sinh hoạt Tày mang vẻ đẹp vừa công phu, kiểu cách, lại vừa tự nhiên, bình dị.
Từ khóa: Ảnh hưởng, ngôn ngữ, văn hóa, dân ca trữ tình sinh hoạt, người Kinh, người Hán, người Tày
ABSTRACT
Due to the process of exchanging Kinh, Han, Tay, Kinh and Han cultures, brought a great impact on the poetic verse of Tay folk songs on three aspects: language, classic reference and prosody. It is a mixture of Tay lyrical languageandVietnamese language, most of it is from Han - Viet in poetry art. This led to the use of many of the Han and ethnic classic references. The main prosodyof lyrical folk songs of Tay people is the loss of two languages is seven and seven – lined stanza. These charcteristics make Tay folk songs more intellectually and closer to the literary writing of the Kinh, Han. However, in the process of acquisition, the Tay people has transformed some of the factors influenced to fit the psychological characteristics of the people. That makes the lyric of the Tay folk songs bringing beauty and sophistication, style, just natural, simple.
Keyword: Affection, language, culture, romantic folk song, Kinh people, Han people, Tay people

Bài viết khác