Sáng tác song ngữ Pháp - Hán: một hiện tượng độc đáo trong văn học Việt Nam cuối thế kỷ XIX
Composing bilingual Franco - Shino: a unique phenomenon in Vietnamese literature in second half of nineteenth century
Nguyễn Công Lý
Tóm tắt
Sáng tác bằng song ngữ không phải là chuyện hiếm trong văn chương ở nước ta và trên thế giới. Riêng ở Việt Nam từ đầu thế kỷ XVIII đến cuối thế kỷ XIX, đã có nhiều tác giả sáng tác bằng chữ Hán rồi tự dịch sang chữ Nôm, hoặc ngược lại, hay xen kẽ Hán - Nôm. Nhưng sáng tác bằng chữ Hán rồi chuyển ngữ sang Pháp văn, rồi xuất bản thành tập, in theo công nghệ hiện đại là một trường hợp hiếm có, độc đáo, chưa từng thấy trước đó, mà Nguyễn Trọng Hiệp có thể là tác giả tiên phong của hiện tượng này. Bài viết này sẽ giới thiệu trường hợp vừa nêu qua tập thơ song ngữ Pháp - Hán “Đại Pháp quốc Pa-ri đô thành tập vịnh” của Nguyễn Trọng Hiệp sáng tác năm 1894 trong chuyến công cán nước Pháp với tư cách là Chánh sứ, và xuất bản năm 1897
Từ khóa: Sáng tác song ngữ Pháp - Hán, Nguyễn Trọng Hiệp, Đại Pháp quốc Pa-ri đô thành tập vịnh, Chánh sứ đoàn sang Pháp, viết năm 1894, xuất bản năm 1897
ABSTRACT
Writing in bilingual is not uncommon in literature in Vietnam and in the world. Particularly, in Vietnam, from the early eighteenth century to the late nineteenth century, many authors have written in Shino characters and then translated into Nôm, or vice versa, or alternating Han - Nom. But writing in Shino characters and then translated into French, then published into a collection, printed in modern technology, is a rare case, unique and unprecedented, that Nguyen Trong Hiep can be the author pioneer of this phenomenon. This article will introduce the case in the French-Chinese bilingual book “Paris capital of France - collection of verses” writen by Nguyen Trong Hiep in 1894 during his visit to France as the chief of Ambassador and was published in 1897
Keyword: French-Shino bilingualism, Nguyen Trong Hiep, Paris capital of France - collection of verses, Chief Mission to France written in 1894, published in 1897

Bài viết khác