Xà na, tư liệu quý về văn hóa một số tộc người ở Lào và người Xinh Mun Nghẹt ở Việt Nam
Xa Na - a valuable document about the culture of some ethnic groups in Laos and Xinh Mun Nghet people in Vietnam
Trần Bình
Tóm tắt
Xinh Mun và Phoọng là một trong số các tộc người nói ngôn ngữ Môn - Khơ Me, cư trú ở Việt Nam và Lào. Họ cư trú tập trung ở khu vực biên giới phía bắc Việt - Lào. Các nhà nghiên cứu đều cho rằng, họ là cư dân cổ nhất ở vùng Bắc Đông Dương. Gần đây, nhiều dữ liệu cho phép nêu giả thuyết, Xinh Mun (Puộc) là cư dân nguyên xưa ở Lào, mãi sau này mới di cư sang các xã biên giới Tây Bắc. Các dữ liệu về xà na trong khuôn viên chùa Hòa Bình (Vạt Sẳn ti phạp) ở Phonxavan; Ngã ba Xana Pu Khun (mường Ka Si, Xiêng Khoảng); Xà na trong lễ hội thi trống của người Poọng (Phoọng) ở Mường Khăm; Xà nà trong tang ma của người Xinh Mun ở Yên Châu (Sơn La)... Cho phép bước đầu khẳng định, văn hóa Xing Mun, nhất là nhóm Puộc Nghẹt, mang nhiều yếu tố văn hóa ở bắc Lào, nhất là văn hóa Phật Giáo...
Từ khóa: Xinh Mun, Phoong, Xa na, Tây Bắc, Thượng Lào, Phật giáo, văn hóa Phật giáo
ABSTRACT
The Xinh Mun and the Phoong are two of 53 indigenous groups who speak Mon - Khmer language and reside in Vietnam and Laos. They mainly reside in the northern border of Vietnam and Laos. The researchers assume that they are the oldest residents in northern Indochina. Recently, a lot of data shown that the Xinh Mun (Puoc) originated from Laos, and in the later on migrated to the Northwestern border communes. The data on Xana in the campus of Hoa Binh Pagoda (Vat San Ti Phap) in Phonxavan; Xana Pu Khun crossroad (Muong Ka Si, Xieng Khoang); Xana in the drum festival of the Poong (Phoong) in Muong Kham; Xana in the Xinh Mun's funerals in Yen Chau (Son La), etc. allow to initially affirm that, Xing Mun culture, particularly Puoc Nghet groups possess many cultural elements in northern Laos, especially Buddhist culture ...
Keyword: Xinh Mun, Phoong, Xa na, northwest, Upper Laos, Buddhism, Buddhist culture

Bài viết khác